Al 75 jaar Plek voor Gesprek

Ergens in de muren van Gebouw de Heuvel, zit een stuk oorlogspuin van de Laurenskerk verwerkt. Vastgemetseld op 19 mei 1959 tijdens festiviteiten rond de jaarlijkse Rotterdamse Opbouwdag. Een paar dagen later neemt de jeugd Gebouw De Heuvel met een feestelijke parade in gebruik. Vooropgegaan door Prinses Beatrix. Gebouw De Heuvel is bij de opening in mei 1959 de meest moderne, hervormde jongerensociëteit van Nederland.

Die bijzondere ontmoetingsplek voor jongeren, is de uitgekomen droom van jeugdpredikant Schoch. Hij is in die naoorlogse jaren de motor, inspirator en pionier achter het jongerenwerk van de Centraal Hervormde Jeugdraad. Jongeren hebben wat in te halen na de oorlog, vindt hij. En hij organiseert het toneel, het debat, de sport en de kampen waardoor dat mogelijk wordt.

Aanvankelijk vanuit De Heuvel in het park van de Euromast, het tegenwoordige Heerenhuys. Later dus vanuit Gebouw De Heuvel. Het is Schoch die de nieuwe locatie bij elkaar regelt. Uiteraard niet alleen. Het moet een fenominale netwerker geweest zijn. Je sprokkelt immers in die dagen niet zomaar driehonderdduizend gulden en Prinses Beatrix bij elkaar. Mooi is dat ook honderden jongeren ook bereid waren te werken voor ‘hun’ plek.

Gebouw De Heuvel biedt die jongeren in die tijd alles wat ze zich maar wensen kunnen. Een toneel- en filmzaal. Sport en creatieve ruimten. Een ontwerp met een open indeling. Lucht, ruimte, horizon: toen nog wel. Plaats voor ontmoetingen en debat.

En al rap ook vertier: de jazzkelder wordt beroemd. In het café vindt menig chantant plaats. Jules Deelder zet er zijn eerste schreden op het toneel. Golden Earring treedt er op. Musicals worden geschreven en opgevoerd. Het bruist vanaf de start.

Maar wat wil je ook met een architect die zelf nog geen dertig is als de eerste paal de grond in gaat. Kees Hoogeveen tekent een pand dat inmiddels gemeentemonument is. Een strak betonnen parel van de wederopbouw. Waar vandaag de dag vooral ook het dakterras lonkt en blij maakt.

Hervormd jongerenwerk met een jazzkelder in het pand heeft alleen niet het eeuwige leven. Wanneer de jeugd op tal van andere plekken in de stad terecht kan, verandert ook het leven in het Gebouw. Actiegroepen weten De Heuvel te vinden. Migrantenorganisaties zijn er welkom en helpen nieuwkomers hun plek vinden in Rotterdam. Vrijwilligers vinden er onderdak.

Vijftig jaar oud worden, leidt in 2009 tot een boek over de geschiedenis van het pand. Oud CHJ-er Carin Gaemers legt de interessante weetjes en ontwikkelingen vast in het boek: De Heuvel, een heel Rotterdams Gebouw.

Daarna volgt een periode van herbezinnning. Herwording misschien zelfs. Het pand zit in een andere levensfase. In 2014 frist de buitenkant op. In 2017 start de weg om een Unesco Gebouw te worden. Van buiten en van binnen. De Gemeente Rotterdam selecteert Gebouw De Heuvel voor een EU Life Call subsidieaanvraag. Een pand met een rood, blauw, groen en geel dak is nu in de maak. Wateropvang, zonnepanelen, sedumplanten: het is of komt er allemaal.

Waarmee het gebouw straks weer aan de basis staat van een nieuwe wederopbouw in de stad. Nu die van de broodnodige vergroening, verkoeling en de ontmoetingen van nu. Want dat zijn andere ontmoetingen dan toen. Nu draait het om Het Gesprek, de bereidheid om te luisteren.

Dat is de bijdrage die Stichting Gebouw De Heuvel wil leveren. Via de organisaties die het als uitvalsbasis hebben. En straks ‘als de lift erin zit’ ook door een programma vol ontmoetingen mogelijk te maken.